Szpital w Lublińcu bez pieniędzy. Komornicy zajęli konta placówki
Takie są realia funkcjonowania szpitali powiatowych w Polsce. — Szpital to nie fabryka śrubokrętów, żeby na niej zarabiać — mówi “Faktowi” Gabriel Dors, dyrektor SP ZOZ w Lublińcu.
Sytuacja w Lublińcu nie jest wyjątkiem. Szpital w Lesku wypłacił niedawno pracownikom trzy czwarte pensji. Dyrektorzy placówek każdego dnia walczą o przetrwanie. Takich szpitali powiatowych jest w Polsce 300. Każdy z nich ma długi. Duże problemy są np. w Wodzisławiu Śląskim i Częstochowie.
Kupić leki czy dać pielęgniarkom odprawy?
— Jest pusta kasa, to mało powiedziane, ponieważ jeszcze jesteśmy na minusie — przyznaje Gabriel Dors, dyrektor SP ZOZ w Lublińcu. Bieżące zobowiązania placówki wynoszą 12 mln zł. Jej całkowite zadłużenie to ponad 70 mln zł. Szpital ma zajęcia komornicze, niezwykle trudne jest zapewnienie ciągłości udzielania świadczeń pacjentom w takich warunkach.
Dyrektor Dors mówi, że każdego dnia walczy o przetrwanie. Komornicy zablokowali szpitalowi konta, a on musi kupić paliwo dla karetek, zapłacić za krew, za odczynniki do laboratorium, za leki. Miesiąc temu miał zakup leku za 8 tys. zł dla chorego dziecka. Kierownik oddziału pediatrycznego zapytał go wprost, czy wyraża zgodę na zakup takiego leku. Powiedział, że trzeba kupić lek dla dziecka, żeby go wyleczyć.
Dyrektor Dors tłumaczy, że każdego dnia staje przed dylematem czy czasowo nie zawiesić przynajmniej na dwa-trzy dni działalności szpitala. Każdego dnia z główną księgową staje przed dylematem, za co zapłacić? Na wszystko nie ma. Każdy wybór jest trudnym wyborem.
Pozwy w sądzie pracy. Kara dla dyrektora
Do tego dochodzą sprawy pracownicze. Wspomina, że miał ostatnio proces sądowy wytoczony przez Państwową Inspekcję Pracy, bo nie wypłacił odpraw dla pielęgniarek, które poprzechodziły na emeryturę. Zaczął płacić im w ratach. Przestał. Znowu musiał wybierać: albo wypłacić odprawy i zawiesić działalność szpitala czy może jednak płacić odprawy ratalnie. Do pewnego momentu płacił ratalnie, później przestał płacić. Sąd pracy uznał jego winę i dostał naganę. Odwołał się, bo jak mówi, przecież to nie jest jego wina. Pełnomocnik PIP zażądał uznania go winnym i ukarania go kwotą 10 tys. zł kary. Tłumaczyłem sądowi, PIP, dlaczego stanął przed takim wyborem. Uznano, że łamie prawa pracownicze i celowo uchyla się od zobowiązań.
10 marca napisał do pracowników, że istnieje ryzyko opóźnienia wypłaty z powodu komorniczych zajęć. Ostatecznie cudem udało się odblokować konta na podstawowe wypłaty. Udało się wypłacić nie wszystkie wynagrodzenia, zgodnie z przepisami to tylko średnia z ostatniego kwartału, 9 tys. zł brutto, na tyle komornicy zwalniają środki. Na pozostałe składniki pensji nie ma pieniędzy.
Rząd obiecuje podwyżki wynagrodzeń w służbie zdrowia. W Lublińcu rosną zaległości
Od paru miesięcy szpital nie wypłaca pensji lekarzom oraz osobom zatrudnionym na kontraktach. — Oni muszą zapłącić od tego podatek, muszą zapłącić ZUS czyli ponoszą koszty. To ci lekarze szukają miejsca zarobkowania gdzie indziej. Obecnie na rynku brakuje lekarzy, każdy podmiot przepraszam za kolokwializm, z pocałowaniem ręki bierze taką ofertę. Rozmawiam z tymi lekarzami, oni chcą tu u nas pracować, ale chcą bezpieczeństwa finansowego. Rozmawiam z lekarzami, no dobrze niech będzie, że macie tam poślizg miesiąc, dwa niech będzie trzy ale żebym ja za te trzy miesiące miał pewność tej wypłaty, ale ja niestety nawet tego nie mogę obiecać. Ponieważ wyliczę sobie, że okej, że będą miał na wszystko, żeby wypłacić za trzy miesiące i nagle jest takie zajęcie komornicze, gdzie nie mogę dać radę, żeby wypłacić tym lekarzom. Ta niepewność co do możliwości regulowania zobowiązań jest najbardziej i ale to najbardziej frustrująca — mówi wprost.
Likwidacja szpitala. Co dalej?
— Bardzo proste jest takie wyjście, bardzo łatwe — odpowiada dyrektor Dors.
— Natomiast, staram się zapewnić ciągłość udzielenia świadczeń dla mieszkańców powiatu. Działają jeszcze oddziały internistyczne i dziecięcy. Powiat lubliniecki jest takim “zagłębiem depeesowym”. W publicznym DPS-ach jest ponad 500 mieszkańców. Tych pacjentów na oddziale internistycznym mamy bardzo dużo. Ci pacjenci są z wieloma chorobami niechodzący, niesamodzielni, tak przykro to powiedzieć, ale w zasadzie przyjeżdzają do nas umrzeć. Nie możemy sobie pozwolić na to, żeby nie działać. Mamy pogotowie które ma zabezpieczać naszych mieszkańców. Przecież jeżeli tu nie mamy chirurgii, ginekologii, oddziału intensywnej terapii, gdzieś tych pacjentów należy zawieźć. Transport i ratownictwo medyczne musi działać. Jest opieka nocna i świąteczna, która poza działaniem POZ-tów wykonuje usługi dla tych mieszkańców. Są jeszcze specjalistyczne przychodnie, które mieszkańcy potrzebują i przynajmniej w takiej okrojonej formie też należy udzielać im porad. Jest pracownia endoskopii. Od pewnego czasu mamy problem. Daliśmy do remontu endoskopy i one jeszcze nie wróciły, musieliśmy pacjentów przesunąć w kolejce. To już trwa prawie dwa tygodnie, bo nie mamy za bardzo za co zapłacić za remont endoskopu. Teraz w ub. tygodniu rozmawiałem z zarządem powiatu. Mamy napisać do nich prośbę zakupią nam nowy endoskop i kolonoskop i podarują nam w bezpłatne użytkowanie żebyśmy mieli dla mieszkańców powiatu i mogli wykonywać badania
— wyjaśnia dyrektor Dors.
Szpital powiatowy Lublińcu. Puste korytarze
W szpitalu w Lublińcu zostały tylko dwa oddziały: pediatria i internistyczny. Łącznie jest 26 pacjentów, a personelu na umowie o pracę 180 osób, w tym 160 na etatach. Statutowo prawie 80 łóżek. Pacjentów z trudem można spotkać. Po korytarzach hula wiatr. Trudno mówić tu ekonomii.
— Jestem po operacji tarczycy, mam dnę moczanową, muszę iść do chirurga, ortopedy i nie ma gdzie — mówi oburzona mieszkanka Lublińca, która przed emeryturą pracowała w lublinieckim szpitalu. Szła na badania usg. Była jedną z nielicznych.
— Nie wie pani, co się stało, że szpitale zamykają? — odpowiada zaskoczona pytaniem o sytuację w Lublińcu.
— Cała Polska mówi, że pieniędzy nie ma. Jak to jest. Płacimy podatki, potrącają nam nawet z emerytur. Pieniędzy nie ma na leczenie i szpitale. Gdzie są te pieniądze? Mogli nam nie zabierać tych pieniędzy, teraz chodziłabym prywatnie. W moim wieku, jestem po 70. to nawet polisy nikt mi nie da, bo jestem za stara. Umierać mamy! Tak chce państwo. Mam 2,5 tys. emerytury. Kto przeżyje za tyle? Jeszcze trzeba się leczyć. Żeby nie myśleć o tym wszystkim, udzielam się społecznie, to mnie trzyma
— zauważa mieszkanka Lublińca.
Na parterze znajduje się oddział pediatryczny. Personel nie może się z tym wszystkim pogodzić. — Pediatria była przez 9 miesięcy zawieszona, ludzie nie wiedzą, czy nadal pracujemy. Obawiają się, że przyjadą do nas i zastaną zamknięte oddziały i szpital — tłumaczy jedna z pielęgniarek. Pokazuje odnowione korytarze, które zrobili mężowie pielęgniarek. Książki, zabawki z darów zbieranych przez młodzież z lublinieckich szkół. Meble i fotele dla matek otrzymali w darze.
Wielka niepewność. Została garstka lekarzy
— W małych szpitalach są komfortowe warunki. W dużych matki śpią na podłodze. Nie wiem, czego tutaj zabrakło. Po prostu system jest niewydolny — uważa nasza rozmówczyni. — Jest niepewność, pracujemy — przyznaje Albin Matysek, kierownik oddziału pediatrii. — Pediatria jest sezonowa, chociaż dzieci, jak się utarło, są przyszłością narodu — zauważa. — Nie mam żadnych pracowników z Polski. Mam dwóch pediatrów z Białorusi. Bardzo dobrzy lekarze, ale w Polsce są w trakcie nostryfikacji dyplomów i mają ograniczone prawo do wykonywania zawodu. Jestem sentymentalny, przywiązuję się do miejsc — mówi Albin Matysek pytany o to, co dalej z placówką.
Starosta powiatu: rząd chce rękoma samorządów pozamykać szpitale
Dyrektor Dors pytany, dlaczego nie rzuci tym wszystkim odpowiada, że potraktował pracę w Lublińcu jako misję. Przyznaje jednocześnie, że jego margines cierpliwości i odporności powoli wyczerpuje się. Dochodzi do ściany, nie pokona systemu. Powodem zapaści są niskie wyceny procedur dla szpitali powiatowych przez NFZ. Są procedury, które są bardzo dobrze płatne i w dodatku nielimitowane, jak endoprotezy czy zaćmy, wszystkie zabiegi kardiologiczne, operacje onkologiczne. Wykorzystują to placówki mające takie oddziały i potrafią dobrze rozpisywać procedury. Nie każdy szpital ma takie możliwości. Szpital w Lublińcu jest szpitalem malutkim. Nigdy nie miał ortopedii, okulistyki, czyli dobrze płatnych procedur, z których szpital jest w stanie się utrzymać.
Joachim Smyła, starosta powiatu lublinieckiego w rozmowie z “Faktem” potwierdził, że brakuje rozwiązań systemowych. NFZ jest płatnikiem dla szpitala, nie starostwo. Samorząd może pokrywać straty szpitala, co czyni. Starosta Smyła wskazuje na niedoszacowanie kontraktów dla szpitali powiatowych przez NFZ, co w efekcie sprawia, że nie są rentowne i trzeba je zamknąć. Zdaniem starosty Smyły obecna sytuacja to zrzucanie odpowiedzialności przez rząd na samorządy, władze lokalne, które stawia się przed ścianą. To starostwa mają podjąć decyzję, czy dalej pompować pieniądze i pokrywać straty, czy też pozbawić mieszkańców dostępu do leczenia.
Zandberg: lekarz musi wybrać pracę-prywatnie albo w państwowym szpitalu
Pacjent pokazał posiłki w zadłużonym szpitalu. “Aż wyjąłem telefon” [ZDJĘCIA]
