Studenci celem armii Putina. Kampania rekrutacyjna Kremla nabiera tempa
Obietnice wysokich pensji, “bezpiecznej” służby i szybkiego powrotu na studia brzmią kusząco — ale rzeczywistość może wyglądać zupełnie inaczej. Ujawnione kulisy pokazują mechanizm nacisku, w którym studenci stają przed wyborem: podpis albo problemy. A decyzja może mieć konsekwencje, z których nie ma odwrotu.
Rosja. Rekruterzy wojskowi na uczelniach
Kiedy w zeszłym miesiącu rekruterzy wojskowi przybyli do Łunińskiej Wyższej Szkoły Technologii Transportowych w syberyjskim Nowosybirsku, mieli nadzieję, że znajdą studentów chętnych do służby jako operatorzy dronów — jednak niewielu skorzystało z oferty.
Rektor uczelni Maria Kirsanowa wściekła się, że oczekiwała, iż “jej dzieci” — około 400 studentów powyżej 18. roku życia — będą “pierwszymi, którzy pójdą i będą bronić swojej ojczyzny”.
“Kto zasiał w tobie strach? Kto nas ochroni?” – zapytała na spotkaniu ze studentami, które zostało nagrane przez jednego z uczestników i opublikowane w internecie.
“Czy wy wszyscy jesteście tchórzami, siedzicie tu i boicie się o swoje życie?” – zapytała, ganiąc studentów za to, co nazwała strachem przed powrotem do domu “w cynkowych trumnach”.
Nowe źródło żołnierzy Putina
Rosja coraz częściej zwraca się do uniwersytetów jako do nowego źródła rekrutów na potrzeby czteroletniej wojny na Ukrainie, podczas gdy liczba poborowych maleje, a liczba ofiar wojennych rośnie do setek tysięcy.
Jak podaje Idite Lesom (“Spadaj”), organizacja pozarządowa pomagająca Rosjanom uniknąć poboru, masowa kampania rekrutacyjna do rosyjskiej armii, której towarzyszyły obietnice wysokich wynagrodzeń, rozpoczęła się wkrótce po pełnoskalowej inwazji w 2022 r., jednak od stycznia nasiliły się działania skierowane w szczególności do studentów.
Terminy tych kampanii są powiązane z kalendarzem akademickim. Rekruterzy wojskowi często wykorzystują zimowy sezon egzaminacyjny, aby namierzać studentów, zwłaszcza tych z niskimi ocenami lub powtarzających egzaminy, powiedział rzecznik Idite Lesom, Iwan Czuwiliajew, w rozmowie z “The Moscow Times”.
Działania mające na celu zachęcenie studentów do wstępowania do wojska mogą przybierać różne formy.
Studenci są zazwyczaj wzywani na spotkania z przedstawicielami armii i zachęcani do podpisywania kontraktów z siłami powietrznymi kraju. W niektórych przypadkach proszeni są o podpisanie listy obecności lub pisemne potwierdzenie, że zostali poinformowani o warunkach kontraktu.
“Jednym z argumentów, których używają, jest: »Wyrzucimy cię z pracy za złe wyniki, jeśli nie podpiszesz«” – powiedział Czuwiliajew.
Uczelnie rozdawały również ulotki Ministerstwa Obrony, wyświetlały filmy patriotyczne i publikowały profile studentów, którzy już się zapisali.
Według szacunków studenckiego portalu Groza kampanie rekrutacyjne przeprowadzono na co najmniej 201 uniwersytetach i w szkołach wyższych w całej Rosji.
Rosja. Rekrutacja do wojska na uczelniach w praktyce
W tym miesiącu na prestiżowym Wydziale Dziennikarstwa Uniwersytetu Moskiewskiego, położonym zaledwie kilka kroków od Kremla, pojawiły się reklamy promujące służbę wojskową.
Studenci Moskiewskiego Kolegium Medycznego nr 2 usłyszeli w lutym, że podpisanie kontraktu wojskowego będzie “biletem do życia” i że nowi rekruci nie będą wysyłani na linię frontu.
Jedna z wiodących rosyjskich szkół prawniczych, Moskiewski Państwowy Uniwersytet Prawa im. Kutafina, opublikowała świadectwo anonimowego studenta, który opisał zaciągnięcie się do armii jako “zaszczyt”.
“Każdego dnia zastanawiałem się: dlaczego jestem tutaj, a nie gdzie indziej?” – czytamy w oświadczeniu studenta. “Możliwość wyjazdu i służby na uniwersytecie stała się decydującym czynnikiem. To zaszczyt być wśród pierwszych absolwentów uniwersytetu, którzy wyjechali”.
Na Syberyjskim Uniwersytecie Federalnym w Krasnojarsku rekruterzy poinformowali studentów, że młodzi ludzie “najbardziej nadają się” do obsługi dronów, ponieważ “od dzieciństwa interesują się telefonami komórkowymi i grami komputerowymi”.
“Alternatywa dla wydalenia”
Niektóre uniwersytety wyraźnie powiązały rekrutację z wynikami w nauce. Wyższa Szkoła Ekonomiczna zaoferowała studentom, którzy nie zdali egzaminów zimowych, możliwość podpisania kontraktu wojskowego, podkreślając, że jest to “alternatywa dla wydalenia”.
“Otrzymasz urlop naukowy na czas trwania umowy, po czym będziesz mógł wznowić naukę… Twoje wydalenie zostanie zawieszone na ten okres” – czytamy w notatce.
Na Kazańskim Uniwersytecie Innowacyjnym prezydent Julia Chadiullina powiedziała studentom, którzy mieli niespłacone długi z powodu oblanych egzaminów, że “już zostali wyrzuceni”, ale “każdy z was ma jeszcze szansę — kraj w was wierzy”.
“Nowa armia zostanie utworzona ze studentów, których nie można już uważać za studentów. To dotyczy również was” – powiedziała.
Kwoty rekrutacyjne
Ministerstwo Obrony Narodowej najprawdopodobniej ustala kwoty przyjęć na uniwersytety, aby móc zrekrutować jak największą liczbę studentów.
Była doradczyni rektora Dalekowschodniego Uniwersytetu Federalnego we Władywostoku, Marina Barinowa, opublikowała wewnętrzne dokumenty, z których wynika, że uniwersytet był zobowiązany zapewnić 32 studentów na potrzeby rekrutacji tylko w lutym.
Niezależny portal naukowy T-invariant poinformował, że Rosyjski Państwowy Uniwersytet Humanistyczny ma zamiar wysłać 200 studentów na podpisanie kontraktów wojskowych.
Przedstawiciel uniwersytetu powiedział później, że uczelnia “ma obowiązek poinformować studentów o takiej możliwości… jednakże zapisy są całkowicie dobrowolne”.
Oczekuje się, że Nowosybirski Państwowy Uniwersytet Pedagogiczny do kwietnia przyjmie 109 studentów. Student z Jekaterynburga na Uralu powiedział dziennikowi “The Moscow Times”, że władze jego uniwersytetu przeznaczyły część zajęć na spotkania z rekruterami, jednak “nie wydają się zbyt chętne do współpracy”.
Studentka studiów doktoranckich, która ze względów bezpieczeństwa poprosiła o anonimowość, podkreśliła, że znani jej profesorowie “zwykle podchodzą ostrożnie do kwestii politycznych i nie otrzymują wynagrodzenia za nakłanianie studentów do podpisywania kontraktów wojskowych”.
Dziennik “The Moscow Times” zwrócił się do Ministerstwa Obrony z prośbą o komentarz.
Obietnice Kremla i ryzyko studentów
Uczelnie i wojsko obiecują zaledwie rok służby, często jako operatorzy dronów z dala od linii frontu, a do tego wysokie wynagrodzenie i świadczenia akademickie, aby przyciągnąć studentów.
Uniwersytet Państwowy w Petersburgu zaoferował jednorazową wypłatę w wysokości 50 tys. rubli oraz roczne wynagrodzenie do 7 milionów rubli, a także urlop naukowy i elastyczne możliwości studiowania.
Inne zachęty obejmują możliwość przejścia na naukę finansowaną przez państwo po powrocie.
Wyciekły dokument, opublikowany przez prawnika zajmującego się prawami człowieka Artioma Kłygę, ujawnia instrukcje, jakie Ministerstwo Obrony wysyła do rosyjskich uniwersytetów.
W wytycznych stwierdza się, że studentom należy zaoferować “specjalne warunki służby wojskowej, obejmujące gwarancję zwolnienia ze służby po zakończeniu okresu obowiązywania umowy”.
Moskiewski Państwowy Uniwersytet Prawa im. Kutafina reklamował również “gwarancje służby wyłącznie w Siłach Bezzałogowych, a także możliwość zwolnienia po wygaśnięciu kontraktu, jeśli nie będzie chęci podpisania nowego”.
Chociaż studentom powiedziano, że podpisują roczne kontrakty, przepisy wprowadzone po “częściowej” mobilizacji w Rosji w 2022 r. stanowią, że kontrakty wojskowe pozostają w mocy do końca okresu mobilizacji, który formalnie nigdy nie został zniesiony.
“Oferują roczny kontrakt, ale nie wspominają, że po jego upływie nie można go rozwiązać dekretem” – powiedział dziennikowi “The Moscow Times” Siergiej Krywienko, szef organizacji broniącej praw człowieka Citizen.Army.Law.
– Mimo odniesień do “specjalnych warunków” umowy te są w praktyce standardowymi porozumieniami z Ministerstwem Obrony, a ich zapisy nie mogą być sprzeczne z dekretami prezydenckimi ani prawem federalnym – podkreślił Andriej Porodzinski, prawnik pomagający poborowym.
– Nie ma też żadnej gwarancji, że student, który podpisze kontrakt wojskowy, nie zostanie wysłany na front – dodał prawnik Kaloy Akhilgov.
Siergiej, 18-letni student z obwodu leningradzkiego, powiedział, że początkowo zapewniano go, iż “będzie zajmował się bezpieczeństwem zdalnie i tylko w Petersburgu”, dlatego rozważał zaciągnięcie się do wojska, by pomóc matce w opłacaniu czesnego.
“Teraz każą nam przygotować się do wysłania na front w roli operatorów dronów” – powiedział Siergiej w wywiadzie dla serwisu informacyjnego Sibir.Realii, dodając, że jego matka teraz “nie pozwoli mi pójść na studia”.
Jednak według studenta z Jekaterynburga “wszyscy wiedzieli, że oferowany kontrakt nie ma żadnych realnych gwarancji”.
“Zdecydowana większość podchodzi do tego typu działań rekrutacyjnych z ironią lub sceptycyzmem” – powiedział w wywiadzie dla “The Moscow Times”.
Artykuł powstał na podstawie tłumaczenia tekstu z serwisu The Moscow Times. TUTAJ możecie wesprzeć najstarszy niezależny portal medialny w Rosji.
Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł do końca. Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Wiadomościach Google.
