produkcja i zagrożenia dla cywilów
Krajowa produkcja min przeciwpiechotnych ponownie rośnie. Polska zamierza produkować do 1,2 miliona min rocznie, część z nich trafi na Ukrainę. Finlandia uruchamia program szkolenia żołnierzy i przygotowuje własną produkcję. Eksperci ostrzegają, że “miny dają stronie walczącej szansę na ograniczenie strat, nawet po taktycznej porażce”. Cywile – w tym dzieci – mogą jednak ponieść największą cenę.
Miny wracają. Koniec z traktatem Ottawskim?
Na przełomie tysiącleci ponad 160 krajów przystąpiło do traktatu zakazującego min przeciwpiechotnych, co uznano wówczas za kamień milowy w dziedzinie humanitarnej. Na całym świecie promowano programy rozminowywania, niszcząc miliony ładunków, które wcześniej pochłaniały rocznie ponad 25 tys. ofiar – z czego ponad 80 proc. stanowili cywile.
Cała Europa, w tym Szwajcaria, zobowiązała się w tym czasie nigdy więcej nie używać min przeciwpiechotnych. Dziś jednak te podstępne ładunki przeżywają swój powrót. Polska, kraje bałtyckie i Finlandia wycofują się z porozumienia, a nawet planują własną produkcję. Powrotu tego śmiercionośnego zagrożenia nie da się już zatrzymać.
Traktat ottawski zawdzięcza swoją popularność m.in. księżnej Dianie (1961–1997). Ówczesna żona obecnego króla Wielkiej Brytanii, Karola III (77 l.), niestrudzenie prowadziła kampanię na rzecz zakazu min przeciwpiechotnych. Jej zdjęcia w kombinezonie ochronnym, stojącej wśród okaleczonych dzieci, obiegły cały świat. Traktat został ratyfikowany zaledwie kilka miesięcy po jej tragicznej śmierci w Paryżu.
Europa łamie obietnicę i stawia pole minowe przeciwko Putinowi
Od czasu, gdy Rosja najechała Ukrainę cztery lata temu, traktat stał się w praktyce bezużyteczny. Coraz więcej krajów europejskich ignoruje zakaz i wycofuje się z porozumienia. Jako pierwsze zrobiły to Litwa, Łotwa i Estonia, następnie Polska, a ostatnio – mimo protestów m.in. Norwegii i Amnesty International – Finlandia. Kraje te argumentują, że potrzebują nadrobić swoją „strategiczną niekorzyść” wobec Rosji.
Ukraina również podpisała traktat w 2005 roku i zniszczyła ogromne ilości min, lecz obecnie również wycofuje się z umowy. Główne mocarstwa – Rosja, USA, Indie i Chiny – nigdy nie przystąpiły do traktatu.
Rząd Finlandii niedawno ogłosił uruchomienie programu dotyczącego min. Obejmuje on szkolenie żołnierzy w zakresie obsługi tych niszczycielskich ładunków oraz pozyskiwanie własnych ładunków do przyszłej produkcji.
Fińskie dowództwo wojskowe oświadczyło: “Celem jest uruchomienie pierwszych nowych min oraz związanego z nimi sprzętu szkoleniowego do 2027 roku”. W niedalekiej przyszłości planowane jest również rozpoczęcie krajowej produkcji. Polska zamierza wytwarzać do 1,2 miliona min rocznie, z czego część zostanie dostarczona na Ukrainę.
“Żelazna Kurtyna 2.0” a miny
Miny mają stać się integralną częścią wschodniej obrony Europy przed Rosją i Białorusią. Ta “Żelazna Kurtyna 2.0” obejmuje także bariery fizyczne, drony oraz broń dalekiego zasięgu. “Bałtycka Linia Obrony” zabezpiecza około 1000 km granicy między Estonią, Litwą i Polską, a “Tarcza Wschodnia” chroni 800 km granicy Polski. Finlandia z kolei ma 1343 km granicy z Rosją.
Powrót min przeciwpiechotnych nie dziwi ekspertów – te niewielkie ładunki są skuteczne i relatywnie tanie, a przy tym pozwalają powstrzymać nacierającego wroga. Ralph D. Thiele, przewodniczący Niemieckiego Towarzystwa Polityczno-Wojskowego i prezes Eurodefense Germany, mówi: “Miny dają stronie walczącej szansę na ograniczenie strat, nawet po taktycznej porażce”.
Obecnie w Europie Wschodniej miny nie są jeszcze zakopywane. “W typowej bitwie miny są umieszczane w ostatniej chwili, ale w przypadku poważnego zagrożenia ich rozmieszczenie planuje się z dużym wyprzedzeniem i starannością” – dodaje Thiele. Trwają już przygotowania umożliwiające szybkie rozmieszczenie min, w tym utworzenie składów wzdłuż granicy. Obszary, które mogłyby zostać błyskawicznie zaminowane w razie kryzysu, zostały zmapowane, a dostępne są specjalistyczne systemy rozmieszczania, pozwalające rozpylać tysiące min na godzinę. Mosty i drogi przygotowywane są również do ewentualnej detonacji.
Miny będą “inteligentne”
Ponieważ często pozostają w ziemi przez lata po zakończeniu konfliktu, cywile – w tym bawiące się dzieci – wielokrotnie padają ich ofiarą. Mapowanie pól minowych pozwala na ich późniejsze oczyszczenie. Nowoczesne miny często posiadają timery, które – w zależności od ustawień – dezaktywują je po kilku godzinach lub tygodniach albo detonują. Obecnie całe pola minowe można także zdalnie włączać i wyłączać.
Ralph D. Thiele nie wierzy, że powrót tych”mini-zabójców” da się powstrzymać. “Tylko ci, którzy zdecydowanie wykorzystają wszystkie dostępne środki obrony, mogą zwyciężyć. Alternatywą jest wysoka liczba ofiar” – podkreśla.
Poza traktatem w sprawie min przeciwpiechotnych istnieją również porozumienia zakazujące amunicji kasetowej, gazów bojowych, broni biologicznej czy zapalającej. Jaki jest sens takich umów zawieranych w czasie pokoju, jeśli potem nie są przestrzegane? – pyta Thiele. I dodaje: “Porozumienia te redukują zapasy broni i podnoszą próg jej użycia”.
Artykuł powstał na podstawie tłumaczenia tekstu z serwisu Blick.ch. Jego autorem jest Guido Felder
Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł do końca. Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Wiadomościach Google.
